Powstrzymaj raka szyjki macicy

Powstrzymaj raka szyjki macicy

Rak szyjki macicy to jeden z sześciu najczęściej występujących w Polsce nowotworów u kobiet — obok raka piersi, płuc, jelita grubego, trzonu macicy i raka jajnika. Każdego roku w naszym kraju diagnozuje się około 3500 nowych zachorowań. Niestety, blisko połowa chorych nie ma szansy na wyzdrowienie.
Pozostający przez długi czas w ukryciu, nie budząc żadnych podejrzeń, rak szyjki macicy rok w rok zbiera ogromne żniwo — zabija około 2 tysięcy kobiet, skracając ich życie średnio aż o 25 lat! Mimo to, w Polsce niestety wciąż kuleje świadomość dotycząca chorób nowotworowych a wraz z nią profilaktyka. W naszym kraju z bezpłatnego programu badań cytologicznych korzysta tylko 30% kobiet. Szkoda, bo to proste i łatwo dostępne badanie może uchronić każdą z Was przed rozwojem raka szyjki macicy, wykrywając niebezpieczne zmiany, wtedy kiedy rokowania są jeszcze bardzo dobre. Co więcej, cytologia to tylko jedna z prostych metod ratującej Wasze życie profilaktyki.

Dlatego dziś chciałbym zwiększyć trochę Waszą świadomość dotyczącą właśnie raka szyjki macicy i powiedzieć Wam o tym, co możecie zrobić, żeby uniknąć zachorowania.

Przyczyny...

Patofizjologia raka szyjki macicy jest dość dobrze poznana. U podłoża rozwoju 99% nowotworów szyjki macicy leży infekcja tak zwanymi wysokoonkogennymi szczepami wirusa HPV (Human Papilloma Virus- czyli ludzki wirus brodawczaka). To wirus bardzo szeroko rozpowszechniony, na świecie szacuje się, że zakażonych może być nawet 630 mln kobiet i mężczyzn. W Polsce to około milion zakażonych osób. Wirus HPV może powodować również inne choroby takie jak rak sromu, rak pochwy, rak odbytu, a nawet nowotwory głowy i szyi. Ponadto może również powodować rozwój kłykcin kończystych, które są najczęstszą przyczyną zgłaszania się do poradni wenerologicznych u ludzi młodych. Zakażenie szerzy się przez kontakty seksualne, ale także przez np. wspólną kąpiel w wannie, lub w trakcie porodu. Infekcja często przebiega bezobjawowo oraz ulega samowyleczeniu w ciągu około 2 lat. Skoro ten wirus występuje u tak wielu osób, to u kogo na podłożu zakażenia rozwinie się rak? Poznano ponad 100 typów tego wirusa, oznaczonych kolejnymi numerami, spośród których część to tzw. wirusy wysokoonkogenne. Zakażenie właśnie tymi typami wirusów wysokiego ryzyka może być podłożem do rozwinięcia się przetrwałej infekcji i nowotworu. Wirusy wysokoonkogenne to te oznaczone numerami 16,18,31,33,35,39,45,51,52,56,58,59,66,68.

Jak sprawdzić, czy jesteś zakażona?

Podstawowym badaniem diagnostycznym jest badanie cytologiczne wykonywane przez ginekologa. Można w nim stwierdzić zmiany zapalne, stany przednowotworowe, oraz cechy infekcji wirusem HPV. Nowotwór szyjki macicy wychwycony we wczesnym stadium lub na etapie stanu przednowotworowego, kiedy jest widoczny tylko pod mikroskopem, a nie „gołym okiem”, jest całkowicie wyleczalny, dlatego regularnie wykonywana cytologia może uratować Ci życie! Można również wykonać testy molekularne, które potwierdzą bądź wykluczą infekcję oraz mogą określić, z którym podtypem wirusa mamy do czynienia.

Jak się leczyć?

Obecnie nie ma na rynku leków, które mogłyby wyeliminować infekcję wirusem HPV. Dlatego tak ważna jest profilaktyka zakażenia wirusem HPV i raka szyjki macicy.

Co wobec tego możesz zrobić, aby uchronić się przed rakiem?

Podstawową metodą profilaktyki pozostaje regularne wykonywanie cytologii-to niebolesne, niedrogie i proste badanie pozwoli na wychwycenie stanu przednowotworowego lub nowotworu we wczesnym stadium, kiedy jest całkowicie wyleczalny! Ten rodzaj profilaktyki nazywamy profilaktyką wtórną. To jednak nie wszystko, gdyż od 10 lat mamy dostęp do profilaktyki pierwotnej, czyli szczepień mających na celu niedopuszczenie do zakażenia wirusem HPV, który może spowodować rozwinięcie procesu nowotworowego.

Na rynku dostępne są szczepionki skierowane przeciwko wysokoonkogennym wirusom HPV. Początkowo dostępne były szczepionki dwu- i czterowalentna- czyli skierowane przeciwko dwóm (wysokoonkogenny typ 16 i 18) i czterem(typ 16,18 i 6,11 odpowiedzialne za brodawki płciowe) typom wirusa. Aktualnie dostępna jest już szczepionka 9-walentna- czyli skierowana przeciwko aż dziewięciu typom wirusa (6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58). Warto wiedzieć, że tzw. odporność krzyżowa po szczepieniu obejmuje także inne typy wirusa, niezawarte w szczepieniu. Wysokoonkogenne typy wirusa, przeciwko którym skierowana jest ta szczepionka (16, 18, 31, 33, 45, 52, 58) odpowiadają za ponad 90% nowotworów szyjki macicy, a typy 6 i 11 za występowanie brodawek płciowych. Szczepionka podawana jest w dwóch lub trzech dawkach. Jest bezpieczna - od 2006 do 2015 roku podano ponad 205 milionów dawek szczepionek przeciwko wirusom HPV, a działania niepożądane są łagodne- to głównie ból w miejscu wkłucia, zaczerwienienie czy obrzęk. Bezpieczeństwo szczepionek jest stale monitorowane przez najważniejsze organizacje zajmujące się zdrowiem. WHO rekomenduje Szczepienia przeciwko wirusowi HPV, które w ogromnym stopniu redukują zachorowalność na tę infekcję wirusową, a w konsekwencji będą redukować zachorowalność na raka szyjki macicy, a także na inne choroby powodowane przez HPV. Zaleca się rutynowe szczepienie dziewczynek i chłopców w wieku 11-12 lat, jeszcze zanim rozpoczną współżycie i będą narażeni na kontakt z wirusem, lub do 26 roku życia, jeśli nie zostali zaszczepieni wcześniej w ramach programów szczepień 11-12 latków. W wielu krajach na świecie szczepienia znajdują się w obowiązkowym kalendarzu szczepień. W Polsce Ministerstwo Zdrowia umieściło szczepienia przeciwko HPV w kalendarzu szczepień zalecanych. Kobiety po 26 roku życia, a także pacjentki z nieprawidłowymi wynikami badań cytologicznych lub pozytywnym testem w kierunku infekcji wirusem również mogą odnieść korzyści ze szczepienia (nie wyleczy ona dotychczas stwierdzonych zmian, ale może zapobiegać ich progresji lub powstawaniu nowych). Można podawać szczepienie u osób z obniżoną odpornością, a także w trakcie karmienia piersią.

Szczepienie nie chroni przed 100% przypadków nowotworów, nie zwalnia więc z obowiązku regularnych badań profilaktycznych. Warto jednak pamiętać, że połączenie tych dwóch działań - regularnie wykonywanej cytologii i szczepienia może w prosty sposób wyeliminować ogromną liczbę przypadków nowotworów i uratować życie wielu kobiet.


Tagi: rak szyjki macicy cytologia wirus HPV szczepienie profilaktyka

Zobacz też

Top Five

Komentarze